Parmessar: Garanties nodig voor onafhankelijke en deskundige belastingrechtspraak

Commissievoorzitter Rabin Parmessar De invoering van belastingrechtspraak moet gepaard gaan met duidelijke garanties voor deskundigheid, onafhankelijkheid en toegankelijkheid. NDP-fractieleider Rabin Parmessar, voorzitter van de commissie van rapporteurs, wil dat de regering en het Hof van Justitie vóór de daadwerkelijke invoering met een concreet uitvoeringsplan komen. Hij waarschuwt dat een nieuwe rechtsgang weinig betekenis heeft als rechters onvoldoende zijn toegerust en burgers hun recht in de praktijk niet kunnen halen.

Parmessar stelde dinsdag tijdens de behandeling van de initiatiefwet Rechtspraak Belastingzaken dat

de overheid zich aan dezelfde maatstaven van rechtmatigheid moet onderwerpen die zij aan burgers oplegt. Een belastingplichtige die het niet eens is met een aanslag of boete, moet volgens hem terechtkunnen bij een onafhankelijke rechter. De initiatiefnemers van deze wet zijn Asis Gajadien (fractieleider VHP) en Rossellie Cotino (NDP)

Het wetsvoorstel voorziet in beroep bij de kantonrechter en vervolgens hoger beroep bij het Hof van Justitie. Daarmee moet een einde komen aan het bestaande stelsel van afzonderlijke beroepsraden. Volgens Parmessar functioneert de Raad van Beroep der directe belastingen al sinds 1992 niet meer, terwijl de beroepsmogelijkheid voor indirecte belastingen wel opnieuw is gaan functioneren.

Deskundigheid en onafhankelijkheid
Parmessar benadrukte dat belastingrecht gespecialiseerde kennis vereist. Rechters moeten niet alleen vertrouwd zijn met nationale belastingwetten, maar ook met ingewikkelde fiscale vraagstukken rond internationale ondernemingen, olie en gas, goudwinning en grensoverschrijdende transacties. Volgens hem hebben inmiddels twintig rechters scholing ontvangen in onderdelen van het belastingrecht. Dat is een belangrijke voorbereiding, maar geen garantie dat de rechterlijke organisatie voldoende capaciteit heeft.

De volksvertegenwoordiger pleit daarom voor duidelijke deskundigheidseisen, permanente opleiding en objectieve regels voor de toewijzing van zaken. Ook moeten belangenconflicten worden voorkomen en fiscale dossiers goed worden beveiligd. Parmessar waarschuwde tegen politieke en financiële beïnvloeding van de rechtspraak. De regering, de oppositie en het bedrijfsleven mogen volgens hem geen invloed kunnen uitoefenen op de aanwijzing van rechters of de behandeling van individuele zaken.

Rechtspraak moet betaalbaar blijven
Een ander aandachtspunt is de toegankelijkheid van de belastingrechter. Volgens het wetsvoorstel bedraagt het griffierecht in eerste aanleg SRD 250 voor natuurlijke personen en SRD 1.500 voor rechtspersonen. In hoger beroep zijn de bedragen respectievelijk SRD 750 en SRD 4.500. Parmessar vindt dat moet worden nagegaan of deze kosten voor burgers en kleine ondernemers betaalbaar zijn. Hij wil dat vermindering of vrijstelling van griffierechten bij betalingsonmacht wordt overwogen. Ook moet de nieuwe rechtsgang bereikbaar zijn voor mensen buiten Paramaribo en voor belastingplichtigen die niet over digitale voorzieningen beschikken.

Achterstanden bij Belastingdienst
Parmessar vroeg eveneens aandacht voor de achterstanden bij de Belastingdienst. De nieuwe wet moet burgers de mogelijkheid geven naar de rechter te stappen wanneer de belastinginspecteur niet tijdig op een bezwaar beslist. Tegelijkertijd waarschuwde hij dat de nieuwe belastingrechtspraak niet direct mag worden overspoeld met oude zaken. Hij wil daarom een inventarisatie van bestaande dossiers en een duidelijk overgangsplan.

Daarnaast vroeg de voorzitter van de commissie om herbeoordeling van de regeling waarbij hoger beroep de werking van een uitspraak van de kantonrechter opschort. Dat kan volgens hem ertoe leiden dat een belastingplichtige die in eerste aanleg gelijk krijgt, alsnog jarenlang op daadwerkelijke rechtsbescherming moet wachten.

Uitvoeringsplan noodzakelijk

Parmessar wil vóór de operationele start duidelijkheid over het aantal beschikbare rechters, de opleiding,

de inrichting van de belastinggriffie, de beveiliging van dossiers, de financiering en de afhandeling van achterstanden. Ook pleit hij voor publicatie van geanonimiseerde fiscale uitspraken en periodieke rapportages over de afhandeling van belastingzaken.

Hij sprak steun uit voor het doel van de initiatiefwet, maar vindt dat de juridische en praktische knelpunten vóór de afrondende besluitvorming moeten worden opgelost. Volgens Parmessar is een sterke Belastingdienst noodzakelijk, maar moet daar een onafhankelijke belastingrechter tegenover staan die de rechtmatigheid van het overheidshandelen kan toetsen.

De eerste ronde voor het parlement is dinsdagavond afgesloten. Donderdag komen de initiatiefnemers en de regering aan het woord. Zij zullen ingaan op de vele vragen die gesteld zijn