
Een centrale verkiezingsautoriteit voor Suriname?
| starnieuws | Door: Redactie
De auteur is juridisch adviseur en rechtswetenschappelijk onderzoeker met een achtergrond in bestuurskunde en wetgevingsleer en woont en werkt in Nederland. Zijn werk is sterk interdisciplinair van aard en zoekt aansluiting tussen recht, organisatiekunde en bestuurspraktijk.
In zijn artikel analyseert Yard de structurele tekortkomingen van het Surinaamse verkiezingssysteem en bepleit hij de oprichting van een onafhankelijke Centrale Verkiezingsautoriteit (CEA). Aanleiding vormen de verkiezingen van 25 mei 2025, die volgens de auteur diepgewortelde institutionele, bestuursrechtelijke en organisatorische kwetsbaarheden aan het licht hebben gebracht.De context van deze problematiek ligt mede in de kiesstelselhervorming van 2023, waarbij het districtenstelsel werd vervangenOm de Surinaamse situatie te duiden, vergelijkt Yard deze met internationale modellen van verkiezingsautoriteiten. Internationaal geldt de CEA als een kernvoorwaarde voor verkiezingsintegriteit. Electoral governance berust volgens internationale standaarden op onafhankelijkheid, transparantie en juridische afdwingbaarheid.
Yard onderscheidt drie modellen: het onafhankelijke model (Zuid-Afrika, India, Indonesië), het gemengde model (Mexico, Ghana) en het geïntegreerde model (Frankrijk). Suriname past volgens hem in geen van deze categorieën, maar kent een informeel en juridisch slecht afgebakend systeem zonder duidelijke instructie- of verantwoordingslijnen.De auteur concludeert dat Suriname niet voldoet aan internationale standaarden, omdat een wettelijk gedefinieerde en onafhankelijke autoriteit ontbreekt. Hierdoor opereren actoren versnipperd, is er geen directe verantwoording aan De Nationale Assemblée (DNA) en blijft rechtsbescherming traag en fragmentarisch. Het ontbreken van een CEA vormt daarmee niet alleen een schending van internationale verplichtingen, maar belemmert ook structurele hervorming.Yard pleit voor de oprichting van een CEA met een constitutionele en wettelijke basis. Deze autoriteit moet fungeren als centrale spil in het verkiezingsbestel en het gehele proces integraal aansturen. De oprichting is volgens hem geen beleidskeuze, maar een verdragsrechtelijke verplichting voortvloeiend uit artikel 25 IVBPR. Essentiële waarborgen zijn transparante benoemingsprocedures, budgettaire autonomie, verplichte rapportage aan DNA en effectieve rechtsbeschermingsmechanismen.De taken van de CEA moeten wettelijk worden vastgelegd en omvatten voorbereiding, uitvoering, toezicht, normstelling, verantwoording en geschilbeslechting. Alleen een autoriteit met bindende coördinatie- en sanctiebevoegdheden kan de huidige lacunes structureel opvangen. Juridische verankering in de Grondwet en een Kiesautoriteitswet zijn daarbij noodzakelijk, evenals bescherming tegen politieke beïnvloeding.Tot slot benadrukt Yard het belang van professionaliteit, capaciteitsopbouw en gefaseerde implementatie. Door lering te trekken uit andere Surinaamse autoriteiten, zoals de Maritieme Autoriteit Suriname (MAS), de Telecommunicatie Autoriteit Suriname (TAS) en het Nationaal Instituut voor Milieu en Ontwikkeling in Suriname (NIMOS), concludeert hij dat effectiviteit afhankelijk is van juridische verankering, deskundigheid en afdwingbare bevoegdheden. Zijn studie toont aan dat een onafhankelijke CEA in Suriname zowel noodzakelijk als haalbaar is en onderstreept het belang van bestuursrecht als fundament voor een stabiele democratische rechtsorde.
Carlo Jadnanansing
| starnieuws | Door: Redactie



































