De FAI-crisis komt als boemerang terug bij de NDP-regering
| snc.com | Door: Redactie
Een historisch onderzoek naar vijftien jaar mismanagement, privatiseringsfouten en politieke verantwoordelijkheid (2010–2025)
De erfenis van Surland en FAI – Een sector al op omvallen (tot 2010)
Lang vóór de huidige crisis kende de Surinaamse bacovensector grote structurele problemen. De staatsbedrijven Surland en later FAI kampten met verouderde installaties, gebrekkig onderhoud en inefficiënte
Functionarissen als Jaswant Hing en Louis Hok-a-Hin slaagden erin de sector overeind te houden, maar noodzakelijke modernisering bleef uit.
Toen in 2010 een politieke verschuiving plaatsvond, stond de sector er al kwetsbaar voor.
Regering Bouterse I (2010–2015) – Politieke benoemingen en versneld verval
Met
Het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij werd in deze periode
Regering Bouterse II (2015–2020) – Oprichting van FAI en het Belgische debacle
In 2014 werd Food and
In 2015 verkocht de regering-Bouterse 90% van de aandelen aan de Belgische Fruit Farm
Ministers van LVV in deze periode:
- Lekhram Soerdjan (NDP) – 2015–2018
- Rabin Parmessar (NDP) – 2018–2019
De Belgische vlucht – FAI valt in 2020 volledig stil
Op 12 februari 2020 verliet de Belgische directie van FAI het land plotseling, zonder overdracht, zonder verantwoording en zonder enig plan. Daardoor ontvingen 1.200 werknemers slechts een voorschot van SRD 500. De export naar Trinidad & Tobago en Barbados kwam compleet tot stilstand. Administratie en bedrijfssystemen bleken
In diezelfde periode deden verschillende bronnen melding van een financiële onregelmatigheid waarbij circa 10 miljoen Amerikaanse dollar van de bankrekening van FAI zou zijn verdwenen. Deze berichten zijn nooit officieel bevestigd, maar
Regering Santokhi (2020–2025) – De gedwongen reddingsoperatie van een ingestort staatsbedrijf
Toen in 2020 de regering-Santokhi aantrad, was
- het overnemen van de betaling van de lonen van 1.200 werknemers
- het organiseren van noodexport om markten niet te verliezen
- het herstellen van de volledige administratie
- en uiteindelijk de nationalisatie van FAI in november 2020 voor US$ 1
Nieuwe leiding na nationalisatie
Na de overname werd Permila Bissumbhar benoemd tot directeur, belast met de gigantische uitdaging om orde te scheppen in een bedrijf dat in chaos was achtergelaten. Het ministerie van LVV stond in deze periode onder leiding van Parmanand Sewdien (VHP), die van 2020 tot 2025 verantwoordelijk was voor de sector.
Herstel onder crisisomstandigheden
In 2021 presenteerde FAI een urgentieplan om productie te herstellen en de schuldenlast van circa US$ 21 miljoen beheersbaar te maken.
Tegen 2023 liet het bedrijf weer exportgroei zien en werd gestart met internationale schuldherstructurering. Toch bleef FAI uiterst kwetsbaar door de diepe schade die was ontstaan tijdens de
Regering NDP 2025–2030 – Quick Scan onthult historische mismanagement
Na haar terugkeer aan de macht in 2025 liet de NDP-regering een Quick Scan uitvoeren bij FAI om inzicht te krijgen in de bedrijfsvoering. De uitkomsten logen er niet om. FAI bleek te kampen met een schuldenlast van
Als gevolg daarvan werden Permila Bissumbhar en Nitesh
Een kritische kanttekening
Hoewel de Quick Scan misstanden blootlegt, valt niet te ontkennen dat veel van deze problemen juist zijn ontstaan onder eerdere NDP-regeringen. Het is dezelfde partij die:
- FAI privatiseerde aan een ongeschikte buitenlandse investeerder
- toezicht ernstig verwaarloosde
- politieke benoemingen toestond
- en de sector structureel verzwakte
De Quick Scan legt dus niet alleen mismanagement bloot — ze herinnert ook aan de politieke verantwoordelijkheid voor het ontstaan ervan.
De boemerang die terugkeert – FAI in 2025
Nu FAI opnieuw onder NDP-bewind valt, staat de partij oog in oog met de gevolgen
De mislukte privatisering aan TFFG, het gebrek aan toezicht en jarenlange verwaarlozing hebben geleid tot:
- een financieel uitgehold bedrijf
- meer dan US$ 22 miljoen aan schulden
- vernietigde infrastructuur
- verlies van exportmarkten
De crisis rond FAI keert zo letterlijk als een boemerang terug naar de politieke bron.
FAI als spiegel van vijftien jaar bestuurlijke zwakte
De geschiedenis van FAI laat zien hoe politieke keuzes een sector kunnen maken of breken:
- Nieuw Front moderniseerde onvoldoende
- Bouterse I & II verergerden verval en verkochten FAI aan een ongeschikte Belgische investeerder
- Santokhi moest een nationale reddingsoperatie uitvoeren
- NDP 2025 wordt geconfronteerd met de gevolgen van haar eigen eerdere keuzes
De enige weg naar duurzaam herstel is duidelijk: professioneel, transparant en apolitiek beheer — zonder terugval in oude patronen.
| snc.com | Door: Redactie
