Column: Borrelpraat no. 932

“Hebben jullie dat schitterende artikel van Radj Sing op Sterrennieuws gelezen, getiteld: Groei vrijwel zeker, ontwikkeling allerminst?”
“Jazeker, zeer verhelderend. Maar: groei is toch ook ontwikkeling?”
“Dat hoeft echt niet. Iemand kan groot groeien, maar wil dat zeggen dat hij of zij automatisch ook groot ontwikkeld is?”
“Nee, inderdaad. En een klein gegroeid iemand kan best beter ontwikkeld zijn dan die groot gegroeide.” 
“Dus door ‘Oil and Gas’ zal onze economie groeien, dat is zeker, maar zal dat betekenen dat onze samenleving zich ook duurzaam zal ontwikkelen?” 
“Hoeft niet. Als die grondstof op is en een kleine groep ‘local content’ erg rijk is geworden, zakt vooral de lower middle class, en de sociaal zwakke klasse daaronder, weg in een poel van werkloosheid en armoede.” 
“Ja, dat maakten we toch mee aan het begin van de jaren zestig van de vorige eeuw? Nadat de stuwdam was afgebouwd, kwamen een paar duizend goed verdienenden vooral jonge volwassenen brodeloos op straat te staan.”
“Klopt. Ze hadden hun ruime salarissen vooral besteed aan dure importartikelen: bromfietsen, auto’s, merkkleding, klasse-schoenen van leer die kraakten als je ermee liep en ga zo voort.”
“Dus de importhandel is schatrijk geworden en vele ex-dam werknemers hadden nog net genoeg geld om een ticket naar Nederland te betalen om daar hun geluk te gaan beproeven.”
“Radj Singh beschrijft deze zaken mooi punt voor punt in dat artikel, maar ik heb een ernstig punt van kritiek op dit soort artikelen.”
“Zoow, beste borrelbroeder, wat is jouw kritiek op ‘dit soort artikelen’? En welke soort artikelen bedoel je?”
“Ik bedoel artikelen waarin steeds weer, tot vervelens toe, heel goed en heel helder en duidelijk wordt beschreven wat er allemaal fout is gegaan aan de ontwikkeling van ons land.” 
“Maar mag dat niet?”
“Natuurlijk wel, maar het gaat vervelen als je steeds weer driekwart artikel lang leest wat er fout ging, wat er fout gaat en fout zal gaan. Ik leer er niets nieuws uit.”
“Ik kan je niet zo goed volgen, beste broeder. Een voorbeeld graag.”
“Kijk, steeds leg je mij bijvoorbeeld uit hoe jongeren ongewenst zwanger raken, hoe de zwangerschap problematisch verloopt en wat er daarna gebeurt. Maar je vertelt me niet hoe die zwangerschap voorkomen kon worden, en indien het toch gebeurt, welke maatregelen getroffen moeten worden zodat de jonge moeder en haar baby toch redelijk opgevangen en begeleid kunnen worden en de verwekker aan een inkomen kan komen, noem maar iets.” 
“Oké, en wat wordt er dan steeds herhaald in de steengoede artikelen zoals van die van Radj Sing?”
“Allereerst: al meer dan 100 jaar is het grootste verdienmiddel van Suriname om haar grondstoffen veelal onbewerkt te verkopen, tot ze op zijn.”
“Klopt, we vallen dan van tijdelijke rijkdom terug in structurele armoede. Wat wordt nog meer herhaald?”
“Dat elke nieuwe coalitie min of meer een kopie, een reproductie, is van de vorige die gericht was op het bevredigen van groepsbelangen, niet op een stabiel economisch beleid.”
“Klopt, wat meer?”
“Elke nieuwe regering haalt ervaren krachten en goede plannen in uitvoering van de vorige weg en begint opnieuw het wiel uit te vinden met eigen, vaak onervaren en onbetrouwbare partij-loyalisten.”
“Klopt helaas ook. En nog meer?”
“Controlerende instituten, vooral DNA, worden stelselmatig door jaknikkers bemenst, zodat de controle op de overheidsuitgaven wegvalt. Men kan dan vrij-vrij gaan rommelen met ons belastinggeld.”
“Helaas ook waar. Nog meer?”
“Elke regering is meer gericht op populaire maatregelen om de volgende verkiezingen te winnen. Men maakt geen planning voor de ontwikkeling op de langere termijn.”
“Klopt. Ga verder.”
“Onze economie bestaat voor het overgrote deel uit het importeren van consumptieartikelen, waar de overheid aan verdient middels invoerrechten.”
“Klopt, vandaar dat de eigen productie moeizaam wordt gestimuleerd.”
“En dit heeft steeds tot gevolg een waardedaling van onze munt, een hoge inflatie, het dalen van de koopkracht, stijgende werkloosheid, waardoor vele van onze jongeren, zoals in het verleden, wegtrekken om elders een stabieler bestaan ook voor hun opgroeiende kinderen op te bouwen.”
“En dit alles heeft een steeds grotere corruptie tot gevolg, zodat velen dat als iets normaals gaan vinden om tyuku te vragen of te betalen.”
“Wat ik veel meer wil lezen is: hoe we met bruikbare maatregelen kunnen beginnen met het wegwerken van deze vormen van wanbeleid, want ze zijn zich diep gaan wortelen in onze samenleving.”
“Ja, tot bij de politie, zeker 10% van het korps is de laatste tijd ontslagen vanwege corrupte handelingen.”
“En tot bij de rechterlijke macht, als je naar de rare en onbevredigende uitspraken van sommige rechters kijkt, zoals laatst de vrijspraak van 7 politiemannen van een gespecialiseerde eenheid die gewoon twee burgers   nabij Pikin Saron na mishandeling in feite hebben geëxecuteerd.”
“Klopt! Dit is geen rechtspraak meer, maar kromspraak.”
“En: politiek gevoelige zaken worden op last van de regering achter gesloten DNA-deuren behandeld en, op één lichtend voorbeeld na, werkt die hele club pappajantjes en mamamientjes daaraan mee.”
“Tja, in al die artikelen wordt meestal maar in een stukje aan het eind met wat oppervlakkige en vage aanwijzingen aangegeven hoe we hieruit moeten komen”
“En als u dat zo goed weet, hoe komen we hieruit?”
“Allereerst via de verkiezing van een niet-politiek gelieerde president. Dus iemand die niet tegelijkertijd voorzitter of bestuurslid van een politieke partij is, maar wel door de politiek voorgedragen en ondersteund wordt.”
“Dus een a-politieke figuur. Maar dat gaat toch nooit lukken, want zo iemand moet door minstens tweederde deel van het parlement gekozen worden?”
“Dus ze kunnen geen a-politieke kandidaat kiezen? Tijdens de opstand tegen president Wijdenbosch wilden velen toch het duo Jharap en Telting als kandidaten voor de president en veepee naar voren schuiven?”
“Waarom is dat dan niet gebeurd? Want ze werden breed gedragen.” 
“De groep die een politiek duo wilde, heeft deze twee a-politieke kandidaten weggecoupt met hun zo genoemde ‘Gestructureerd Overleg’. Zij zouden ‘achter gesloten deuren’ met Bosje verder praten over zijn aftreden. De acties werden toen bij monde van Fred Derby opgeheven verklaard.”
“En wat kwam voort uit het gesprek met Bosje?”
“Geen ene mallem… Bosje maakte hen duidelijk dat hij de presidentiële macht niet kon overdragen aan een ongrondwettelijk gelegenheidsorgaan, genaamd ‘het Gestructureerd Overleg’. Hij was wel bereid de verkiezingen met een jaar te vervroegen.”
“Maar als we die a-politieke president niet kunnen kiezen, wat dan?”
“Dan gaan we blijven klungelen met die politieke presidenten die meer corrupte coalities moeten faciliteren dan het landsbelang voorop stellen,   en wel met krachtige maatregelen.”
“Al moet daar een coalitie voor gebost worden.”
“Dan moet dat dan maar, want ons aller landbelang gaat boven dat verziekende geboefte.”
“Daar breng ik een toast op uit.”
“Ik ook.”

Rappa