CARICOM wil herstelbetalingen op tafel bij Britse dialoog
| starnieuws | Door: Redactie
De Caribische Gemeenschap (CARICOM) verwelkomt de bereidheid van de Britse premier Andy Burnham om in gesprek te gaan over de historische rol van het Verenigd Koninkrijk in de trans-Atlantische slavenhandel en de mogelijkheid van een formele excuses namens de Britse staat. Tegelijkertijd verzet de regionale organisatie zich tegen het Britse standpunt dat financiële herstelbetalingen geen passende oplossing zijn. Volgens CARICOM moet herstelrecht integraal deel uitmaken van de gesprekken over de gevolgen van de slavernij.
In een verklaring van 31 oktober heeft
CARICOM vraagt al meer dan tien jaar om een formele dialoog over herstelrecht. De organisatie beschouwt de Britse opening daarom als een stap vooruit, maar waarschuwt dat de gesprekken niet bij erkenning en verontschuldigingen mogen blijven.
Het belangrijkste geschilpunt is de vraag in hoeverre het Verenigd Koninkrijk verantwoordelijkheid moet nemen voor de gevolgen van de slavernij. Burnham heeft aangegeven open te staan voor een formele excuses, maar heeft financiële herstelbetalingen afgewezen. Volgens hem kan de huidige Britse bevolking niet persoonlijk aansprakelijk worden gesteld voor historische misstanden waaraan zij zelf
CARICOM verwerpt die redenering. Volgens Pierre gaat herstelrecht niet over het toeschrijven van persoonlijke schuld aan mensen die nu leven, maar over de verantwoordelijkheid van staten en instellingen voor historisch onrecht en de gevolgen daarvan.
De Britse staat heeft volgens CARICOM niet alleen slavernij toegestaan, maar ook wettelijk geregeld, beschermd en ervan geprofiteerd. Na de afschaffing van de slavernij ontvingen voormalige slavenhouders in het Britse Rijk financiële compensatie voor het verlies van hun tot eigendom gemaakte arbeidskrachten. De voormalige tot slaaf gemaakte mensen zelf kregen daarentegen geen vergelijkbare vergoeding, land of vermogen.
De lening waarmee de Britse overheid de voormalige slavenhouders compenseerde, werd volgens Pierre pas in februari 2015 volledig afgelost.
CARICOM stelt dat de gevolgen van dit verleden nog altijd merkbaar zijn in de regio, onder meer in gezondheidsproblemen, ongelijke toegang tot onderwijs en economische kansen, kwetsbare economieën en hoge schuldenlasten.
/>In een verklaring van 31 oktober heeft
CARICOM-voorzitter Philip J. Pierre, premier van Saint Lucia, benadrukt dat de organisatie bereid is met de Britse regering in dialoog te treden. Hij noemt de bereidheid van Burnham tot een formele excuses en een gestructureerd overleg een belangrijke ontwikkeling. Volgens Pierre is dit de eerste keer dat een Britse premier zich in deze mate openstelt voor een dergelijk proces.
CARICOM vraagt al meer dan tien jaar om een formele dialoog over herstelrecht. De organisatie beschouwt de Britse opening daarom als een stap vooruit, maar waarschuwt dat de gesprekken niet bij erkenning en verontschuldigingen mogen blijven.
Het belangrijkste geschilpunt is de vraag in hoeverre het Verenigd Koninkrijk verantwoordelijkheid moet nemen voor de gevolgen van de slavernij. Burnham heeft aangegeven open te staan voor een formele excuses, maar heeft financiële herstelbetalingen afgewezen. Volgens hem kan de huidige Britse bevolking niet persoonlijk aansprakelijk worden gesteld voor historische misstanden waaraan zij zelf
geen deel heeft gehad.
CARICOM verwerpt die redenering. Volgens Pierre gaat herstelrecht niet over het toeschrijven van persoonlijke schuld aan mensen die nu leven, maar over de verantwoordelijkheid van staten en instellingen voor historisch onrecht en de gevolgen daarvan.
De Britse staat heeft volgens CARICOM niet alleen slavernij toegestaan, maar ook wettelijk geregeld, beschermd en ervan geprofiteerd. Na de afschaffing van de slavernij ontvingen voormalige slavenhouders in het Britse Rijk financiële compensatie voor het verlies van hun tot eigendom gemaakte arbeidskrachten. De voormalige tot slaaf gemaakte mensen zelf kregen daarentegen geen vergelijkbare vergoeding, land of vermogen.
De lening waarmee de Britse overheid de voormalige slavenhouders compenseerde, werd volgens Pierre pas in februari 2015 volledig afgelost.
CARICOM stelt dat de gevolgen van dit verleden nog altijd merkbaar zijn in de regio, onder meer in gezondheidsproblemen, ongelijke toegang tot onderwijs en economische kansen, kwetsbare economieën en hoge schuldenlasten.
Tienpuntenplan als uitgangspunt
CARICOM wil dat de voorgestelde dialoog alle onderdelen omvat van het regionale Tienpuntenplan voor herstelrecht. Dat plan bevat zowel een formele excuses als concrete maatregelen om de langdurige gevolgen van slavernij en koloniale uitbuiting aan te pakken.
Tot de voorgestelde maatregelen behoren investeringen in de volksgezondheid, onderwijs en opleiding, herstel van cultureel erfgoed, psychologische rehabilitatie en ondersteuning van technologie, innovatie en ondernemerschap. Ook schuldkwijtschelding, financiële compensatie en de aanpak van resterende koloniale structuren maken deel uit van het plan.
Pierre benadrukt dat een formele excuses van de Britse staat van historische betekenis zou zijn, maar op zichzelf onvoldoende is. Een dialoog waarbij herstelbetalingen bij voorbaat worden uitgesloten, kan volgens hem niet als volledig worden beschouwd.
CARICOM wil bovendien dat de gesprekken aandacht besteden aan het historische onrecht tegenover de inheemse bevolking van het Caribisch gebied en de gevolgen van het koloniale systeem voor
mensen die vanuit India en China naar de regio werden gebracht om als contractarbeiders te werken.
Barbados ziet ruimte voor overeenstemming
Ook de premier van Barbados, Mia Mottley, heeft positief gereageerd op de Britse bereidheid tot dialoog. In een afzonderlijke verklaring van 30 oktober zegt zij dat haar land bereid is in goed vertrouwen aan het overleg deel te nemen, binnen het CARICOM-verband.
Mottley erkent dat er over herstelbetalingen verschillen van inzicht bestaan. Volgens haar hoeven die meningsverschillen echter geen belemmering te vormen voor vooruitgang op terreinen waar wel overeenstemming mogelijk is.
Zij noemt onder meer een formele excuses, de bestrijding van anti-Afrikaanse en anti-zwarte discriminatie, investeringen in gezondheidszorg en onderwijs, samenwerking bij de aanpak van structurele armoede en ongelijkheid en eerlijkere schuldvoorwaarden voor kwetsbare landen.
Mottley verwijst daarbij naar de Bridgetown Initiative, het door Barbados aangevoerde hervormingsinitiatief dat onder meer gericht is op betere financieringsvoorwaarden
voor ontwikkelingslanden en klimaatkwetsbare staten.
De Barbadiaanse premier wijst er ook op dat de slavernij op haar eiland niet alleen door economische belangen werd gedragen, maar door wetgeving werd verankerd. In 1661 werd onder Engels koloniaal bestuur op Barbados een uitgebreide slavenwet ingevoerd die Afrikaanse mannen, vrouwen en kinderen als bezit behandelde. Deze wetgeving diende later als voorbeeld voor vergelijkbare regelingen in andere gebieden.
Volgens Mottley moet worden voortgebouwd op de terreinen waarop overeenstemming mogelijk is, terwijl de partijen hun verschillen over herstelbetalingen blijven bespreken.
Schuldenverlichting geen vervanging voor herstelrecht
Naast de kwestie van herstelbetalingen heeft CARICOM ook gereageerd op een Brits initiatief om de schuldenlast van de armste landen binnen het Gemenebest te herstructureren. De uitvoering van dat voorstel moet worden geleid door voormalig Brits premier Gordon Brown.
CARICOM zegt het initiatief serieus te zullen onderzoeken, maar wijst erop dat veel lidstaten op basis van
hun inkomen per hoofd van de bevolking als middeninkomens- of hoge-inkomenslanden worden geclassificeerd. Daardoor komen zij vaak niet in aanmerking voor gunstige financieringsvoorwaarden of schuldverlichting, ondanks hun grote kwetsbaarheid voor klimaatrampen en economische schokken.
Volgens Pierre moet bij de beoordeling van de behoeften van landen daarom niet alleen naar hun inkomen worden gekeken, maar ook naar hun kwetsbaarheid.
Schuldenverlichting kan volgens CARICOM een belangrijke bijdrage leveren aan de ontwikkeling van de regio, maar mag niet in de plaats komen van herstelrecht voor de gevolgen van de slavernij.
De CARICOM-subcommissie voor herstelbetalingen, onder leiding van Mottley, en de CARICOM Reparations Commission, geleid door Sir Hilary Beckles, hebben aangegeven klaar te staan om met de Britse regering afspraken te maken over de voorwaarden, agenda en tijdsplanning van de voorgestelde dialoog.
Gesprek op een gevoelig historisch moment
De discussie speelt tegen de achtergrond van de bijeenkomst van regeringsleiders van
het Gemenebest, die van 1 tot en met 4 november in Antigua en Barbuda wordt gehouden. De bijeenkomst brengt leiders samen uit landen met uiteenlopende historische ervaringen en politieke opvattingen over de erfenis van het Britse koloniale verleden.
Het bezoek van koning Charles III aan het Caribisch gebied heeft de discussie over slavernij en herstelrecht opnieuw onder de aandacht gebracht. De koning heeft tijdens zijn reis stilgestaan bij het grote menselijke leed dat met de slavernij gepaard ging. De vraag of het Britse koningshuis of de Britse staat formeel excuses moet aanbieden en welke concrete stappen daarop moeten volgen, blijft echter onderwerp van debat.
De uitspraken van Burnham vormen een opening voor overleg, maar betekenen nog niet dat het Verenigd Koninkrijk heeft ingestemd met financiële herstelbetalingen. De Britse regering en CARICOM verschillen juist op dat punt fundamenteel van mening.
Voor de Caribische landen gaat het niet uitsluitend
om erkenning van het verleden, maar ook om de vraag hoe de langdurige sociale, economische en institutionele gevolgen ervan kunnen worden aangepakt.
CARICOM zegt bereid te zijn het gesprek met geduld en respect voort te zetten. De organisatie houdt echter vast aan haar uitgangspunt dat historische erkenning en concrete maatregelen voor herstel met elkaar verbonden moeten zijn.
| starnieuws | Door: Redactie
