• vrijdag 17 September 2021
  • Het laatste nieuws uit Suriname

Vrouwen domineren rechtspraak in Suriname

Datum: | Bron: de ware tijd | Door: Redactie

Vrouwen domineren rechtspraak in Suriname

24/07/2021 15:18 - Van onze redactie

Iwan Rasoelbaks, president van het Hof van Justitie (tweede vanuit rechts) met rechters Ishwarpersad Sonai (links), Marie Mettendaf, Ingrid Lachitjaran en Robert Praag (rechts). Foto: Hof van Justitie - Ranu Abhelak  

PARAMARIBO - Terwijl in de meeste sectoren in Suriname het aandeel vrouwen in topposities ver achterloopt bij mannelijke collega’s blijkt bij de situatie bij de rechterlijke macht juist andersom. Van de 29 leden van het Hof van Justitie zijn zestien vrouw en dertien man, ofwel 55 om 45 procent.

Toen het land in 1975 onafhankelijk werd, telde het hof dertien rechters. Dit betekent dat er sindsdien sprake is van iets meer dan een verdubbeling. Hoewel hiermee de werkdruk aanmerkelijk minder is geworden, is er toch nog sprake van onderbezetting. Wettelijk is vastgelegd dat het Hof van Justitie mag bestaan uit maximaal 42 rechters, inclusief de president en zijn eerste vervanger.

  Themanummer juristenblad

Het Nederlands Juristenblad (NJB) besteedt in zijn pas verschenen themanummer over 'vrouwen en rechtspraak' ruim aandacht aan Suriname. Het is dit jaar precies 24 jaar geleden dat Cynthia Valstein-Montnor als eerste vrouwelijke rechter bij het Hof van Jusitie werd benoemd. Zij is nu vicepresident van het hof.

Tussen 1975 en 1997 zijn via zij-instroom uitsluitend mannelijke rechters geworven. In 1993 startte de eerste rechterlijk ambtenaar in opleiding (Raio) waartoe ook vijf vrouwen werden toegelaten. Vier van hen haakten vroegtijdig af. De vijfde was Valstein-Montnor. "Omdat zij al relevante werkervaring had, deed zij een verkorte opleiding. Zij rondde deze in 1997 af en werd in datzelfde jaar benoemd als eerste vrouwelijke rechter van Suriname", schrijft professor Anne Ruth Mackor in het NJB (https://rechtspraak.sr/wp-content/uploads/2021/07/NJB28.vierentwintig-j…).

  Aanzien, status en gezag

De hoogleraar schetst over het thema een tijdbeeld op basis van interviews met zes leden van het hof als vertegenwoordigers van drie generaties Surinaamse rechters. Het zijn president Iwan Rasoelkbaks, de jongste Surinaamse rechter ooit, Ingrid Lachitjaran, Marie Mettendaf, Robert Praag, Sandra Bradley en Ishwarpersad Sonai. De keuze op basis van man/vrouw-verhouding, viel op hen onder meer vanwege hun benoemingen in drie periodes: 1990-2000, 2001-2011 en 2012-2020. Valstein-Montnor was niet beschikbaar voor een interview.

Ze vertellen over de man/vrouw-verhouding binnen het ambt, over hun werk en werkwijze en de manier waarop ze door advocaten en rechtzoekenden worden benaderd. Geen van de vrouwelijke rechters heeft ervaren dat ze geïnterrumpeerd werden of althans dat hun vrouw-zijn daarbij een rol speelde. De geïnterviewde rechters hebben niet de indruk dat status en gezag van de rechter veranderd zijn door de positie die de vrouwen innemen, vindt Mackor.

De oordelen van de rechters over eventuele verschillen in denken en handelen van mannelijke en vrouwelijke rechters lopen uiteen. "Een deel van hen ziet verschillen, een deel niet. De rechters zijn het er wel over eens dat gender een rol speelt in familiezaken, met name zaken over beschermingsbevelen. Verschillende rechters vertellen dat het feit dat vrouwen meer op de maatschappelijke ladder stijgen dan hun partner, veelvuldig tot problemen in de privésfeer leidt.

  Genderkaart

Op rechtszittingen springen vooral twee zaken in het oog. Ten eerste blijkt dat mannelijke procespartijen hun vrouwelijke (ex)partner daar vaak met veel minder respect behandelen dan omgekeerd het geval is. Ten tweede speelt het geslacht van de rechter in deze zaken soms een rol. Vooral bij beschermingsbevelen, maar ook bij omgangsregelingen speelt de mannelijke procespartij de genderkaart.

Ter illustratie delen de rechters enkele ervaringen uit de rechtszaal. Zo maakte Praag enkele keren mee dat een man, tegen wie een beschermingsbevel werd gevraagd, klaagde dat zijn vrouw het gedrag had uitgelokt en daarbij steun zocht bij hem met de woorden: "maar u bent toch ook een man (u weet toch hoe vrouwen zijn)!" Mettendaf maakte mee dat de mannelijke partij in een omgangsregelingszaak op haar gevoel speelde.

Lachitjaran, de tweede vrouwelijke rechter van Suriname (2008), herinnert zich een jonge advocaat die met haar in discussie wilde gaan. Zij gaf hem te verstaan dat de zitting niet de plek is voor discussie en dat hij commentaar mocht leveren in zijn pleidooi en dat zij hem zou antwoorden in haar vonnis.

  Mackor

Het NJB-themanummer is geïnspireerd door het feit dat het dit jaar precies honderd jaar geleden is dat in het Nederlandse parlement werd gedebatteerd over de komst van vrouwelijke rechters. In 1947, nu bijna 75 jaar geleden, trad uiteindelijk de eerste aan. Was de rechterlijke macht voorheen vooral een mannenbolwerk, vandaag de dag is in Nederland meer dan 60 procent van de rechters in eerste aanleg, vrouw. Suriname lijkt die trend te volgen.

Anne Ruth Mackor is verbonden aan de Faculteit Rechtsgeleerdheid van de Rijksuniversiteit Groningen. Sinds 2004 werkt ze ook mee aan de opleidingen van rechters en leden voor het Openbaar Ministerie in Suriname. Als extern adviseur was zij betrokken bij de totstandkoming van de Gedragscode (2015) en de Klachtenregeling (2020) van het Hof van Justitie.

  Tweet 

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina

Datum: | Bron: de ware tijd | Door: Redactie