Een delegatie van Marron en Inheemse granmans alsook vertegenwoordigers van Afro-Surinamers, verenigd in de organisatie ‘Fiti Makandra’, heeft op vrijdag 15 augustus 2025 een bezoek gebracht aan president Jennifer Simons. Deze organisatie heeft als doel gezamenlijk op te treden en de belangen van hun gemeenschappen te behartigen. Tijdens dit onderhoud, op het Kabinet van de President, werd aandacht besteed aan samenwerking, zelfbeschikking en bescherming van de gronden van deze gemeenschappen.
Bundeling en juiste informatievoorziening
President Simons toonde zich ingenomen met de bundeling en gaf aan dat samenwerking en eensgezindheid essentiële voorwaarden zijn om middelen en projecten vanuit de overheid beschikbaar te
stellen. Met betrekking tot de erkenning van de grondenrechten merkte ze op dat er binnen de gemeenschap onjuiste informatie circuleert. “De huidige wet is geen grondenrechtenwet, maar een wet die beschermde gebieden aanwijst”, verklaarde ze. Volgens haar is deze wet bedoeld als tijdelijke maatregel ter bescherming, totdat de grondenrechten definitief zijn geregeld. Er moet worden voorkomen dat concessies achter de dorpen worden uitgegeven zonder medeweten van de gemeenschap.
Dankzij moderne technologie is het voor de leiders in het binnenland thans mogelijk om op eenvoudige wijze, zelfs om de drie dagen, met elkaar van gedachten te wisselen over actuele zaken. Granman Lesley
Valentijn van de Matawai benadrukte het belang van zorgvuldige informatievoorziening met betrekking tot het binnenland. Volgens hem dient dergelijke informatie via de juiste kanalen te worden gecommuniceerd. “Dit om te voorkomen dat personen het woord voeren zonder over de juiste kennis te beschikken.” Hij gaf aan dat het dorpshoofd op de hoogte moet zijn van de zaken die bij de president worden aangekaart. De granman verzocht de president om dicht bij de gemeenschappen te blijven, ook al is fysieke aanwezigheid niet altijd mogelijk.
Hernieuwde samenwerking met de overheid
Granman van de Saramaccaners, Albert Aboikoni benadrukte het belang van hernieuwde samenwerking tussen de overheid en het traditionele gezag. Hij stelde dat, ondanks de door God geschonken stabiliteit, de ontwikkeling van Suriname inzet van de bevolking vergt. De granmans van de tribale volken — zowel Inheemse als Afro-Surinaamse gemeenschappen — hebben volgens hem, elkaar opgezocht, vanwege zorgwekkende ontwikkelingen in hun leefgebieden. Aboikoni verwees naar de historische context van slavernij, kolonialisme en landonteigening, en bekritiseerde het gebrek aan erkenning hiervoor in de wetgeving. De granman waarschuwde voor verdeeldheid en riep op tot eenheid, vergeving en verzoening. Met de vernieuwde eenheid zullen de groepen op zondag 16 augustus formeel reageren op de aangeboden excuses voor het slavernijverleden.
Kapitein Muriel Fernandes, voorzitter van de Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS), uitte haar bezorgdheid over de aanhoudende onzekerheid over het grondgebied van inheemse gemeenschappen. “Er worden nog steeds concessies verleend aan derden, zonder enige vorm van voorafgaand overleg of instemming van de betrokken gemeenschappen. Dit leidt tot onrust, in onder meer gebieden als Pikin Saron en Powakka”, aldus kapitein Fernandes. Zij onderstreepte het belang van erkenning en wettelijke bescherming van inheemse grondenrechten, alsook van een transparant en inclusief besluitvormingsproces waarbij de rechten van inheemse volken worden gerespecteerd.
Ook voorzitter Wilgo Ommen van de Federatie van de Paraplantages sprak over de situatie in zijn gebied. Hij gaf aan dat de bewoners jarenlang hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van hun woon- en leefgebied, maar dat de overheid momenteel gronden uitgeeft zonder voorafgaand overleg. Volgens hem doet een vergelijkbare situatie zich ook voor in Coronie.
