Het startsein voor het project ‘Planting one million trees in 5 years’ in Saramacca werd donderdag gegeven. Aanwezig waren onder anderen districtscommissaris Sherin Bansi-Durga, Assembleelid Radjindre Debie, en directeur Openbaar Groen Inder Gangabisoensingh. 

Dit project, geïnitieerd door het ministerie van Openbare Werken, heeft als doel om binnen vijf jaar één miljoen bomen te planten door heel Suriname, inclusief Paramaribo, Wanica, en nu Saramacca. 

De bomen zullen langs openbare wegen, in parken, scholen, en andere openbare ruimtes worden geplant om klimaatverandering tegen te gaan en de omgeving te verfraaien. 

Districtscommissaris Bansi-Durga benadrukte het belang van dit project voor het tegengaan van klimaatverandering. Assembleelid Debie

en directeur Gangabisoensingh riepen iedereen op om bij te dragen aan het succes van dit project.

Het is belangrijk dat de samenleving bewust wordt gemaakt van de informatie over pensioenregelingen in Suriname zodra hij of zij de leeftijd van zestig jaar bereikt. Veel mensen blijken vaak niet op de hoogte te zijn van hun rechten en mogelijkheden als het gaat om hun pensioen, wat kan leiden tot financiële problemen op latere leeftijd.

Mevrouw Maja K. vertelt hierover in gesprek met de redactie van Dagblad Suriname: “Ik ben heel vroeg begonnen met werken bij een particulier bedrijf, op 18-jarige leeftijd. Helaas kon ik de school niet afronden. Ik trouwde en samen met mijn echtgenoot verhuisden we naar de

stad. Ik was echt een leek. Maar mijn echtgenoot deed alles om mij comfortabel te stellen. Ik ging naar kniples en behaalde mijn diploma. Ook kreeg ik mijn naaimachine als kado. Toch, het werkte niet voor mij. Ik ben met afstemming gaan werken. Jarenlang bij dat bedrijf gebleven en veel meegemaakt. Ik wil de naam van het bedrijf niet noemen. Wij als personeel hadden alleen een salaris. Geen enkele extra dan alleen in december gezellig samenzijn en eten. Dat waren de mooiste momenten, want we kregen extra’s zoals een kerstpakket en een kleinigheid. En los daarvan wilden wij meer van de werkgever. zoals vrije medische voorzieningen, salarisverhoging, en ook wilden wij weten hoe het stond met ons pensioen want er werd wel afgetrokken.”

“Met de jaren heen werden wij bewust over de aanspraak op pensioenregelingen en als personeel vroegen wij de directeur keer op keer tot wij ons als personeel een keer samen bundelden en naar het ministerie van Arbeid gingen met issues zoals vrije dokter, salarisverhoging en ons pensioen. Er was weinig of niets van terechtgekomen. Ik ging niet meer terug naar het werk. Na een poosje kwam dezelfde directeur die ik naar Arbeid heb gebracht thuis, en samen met mijn man een gesprek gevoerd dat het goed komt. Dus, ik keerde terug naar het werk.”

“Nu ben ik 68 jaar. pensioenleeftijd bereikt en alleen met een karige Algemene Oudedags Voorziening (AOV). Mijn echtgenoot geniet wel van zijn pensioen, want hij was werkzaam bij de overheid. Wat ik hiermee wil aanduiden is, dat wij wel als persoon bewust waren van pensioenregelingen, maar ergens stuitte het. Tegenwoordig zie ik veel reclames van particuliere bedrijven, zoals Self Reliance  en Assuria. Maar, hoe zit het met de groep die buiten de overheid valt?”

Door beter geïnformeerd te worden over hun pensioenregeling, kunnen mensen betere beslissingen nemen over hun financiële toekomst en zich voorbereiden op hun oude dag. Dit kan onder andere inhouden dat ze bekend raken met de verschillende pensioenregelingen die beschikbaar zijn in Suriname, hoe ze aanspraak kunnen maken op hun pensioen en welke stappen ze kunnen nemen om hun pensioen te optimaliseren.

Daarom is het essentieel dat er bewustwordingscampagnes worden opgezet om mensen te informeren over hun pensioenrechten en -mogelijkheden zodra ze de leeftijd van zestig jaar bereiken. Dit kan bijvoorbeeld worden gedaan door middel van voorlichtingsbijeenkomsten, brochures, online informatie en andere communicatiemiddelen.

Op deze manier kunnen mensen beter geïnformeerd worden over hun pensioen en kunnen ze zich voorbereiden op een financieel stabiele oude dag. Dit draagt bij aan het welzijn van de gehele samenleving en voorkomt mogelijke financiële moeilijkheden op late leeftijd.

CS

Vroeger stonden discipline en respect voor ouderen en autoriteit hoog in het vaandel. Jongeren werden vaak streng opgevoed en hadden duidelijke regels en grenzen. Ook was er een sterke gemeenschapszin en werden normen en waarden zoals behulpzaamheid, naastenliefde en respect voor anderen sterk benadrukt.

“Als jong Javaans meisje werd ik heel streng opgevoed samen met mijn zusje. Wij verschillen zes jaren van elkaar. Met streng bedoel ik dat wij onze taken hadden en om acht uur na het journaal moesten gaan slapen. Ook mochten wij geen Javaanse taal spreken thuis, want mijn vader zei ons dat Nederlands beter is. Wij hadden

er geen last van. Ik hield van boeken lezen, echt stilletjes die Bouquet-reeks. Mijn zusje kon zichzelf behelpen. Ze had ook haar poppetjes. Wat onze schooljaren betrof, moesten wij overgaan. Onze ouders wilden niets weten dan overgaan want ze zorgden voor ons. Natuurlijk kregen wij pak slaag op zijn tijd. Dat hoorde erbij”. vertelt mevrouw Tinie S. aan Dagblad Suriname.

“Toen mijn tweede zusje werd geboren, zagen wij een ander tijdperk dat met het heden geheel veranderd is. Internet is nu toegankelijk geworden. Diverse online spelletjes. Ze verbrak de ouderwetse strenge opvoeding van onze ouders. Langzaam aan leerde mijn jongste zusje

de Javaanse taal. Het was vaak niet makkelijk met haar. Tot nu! Ik ging eerst uit huis, dus uitgehuwelijkt. Mijn schoonmoeder leerde mij de Javaanse taal. Mijn zusje bleef achter. Ze moest veel incasseren terwijl mijn jongste zusje door het nieuwe tijdperk ging, bijvoorbeeld met de introductie van de mobiele telefoon. Ze mocht laat naar bed gaan. Verder alles wat ze wilde. Terwijl wij geen kans hadden. Maar, er is een grote maar. We bleven het respect opbrengen naar onze ouders, behulpzaam zijn, niet brutaal.”

Tegenwoordig lijkt het erop dat veel jongeren minder waarde hechten aan deze traditionele normen en waarden. Er is meer individualisme en vrijheid in de opvoeding en jongeren hebben vaak meer mogelijkheden en kansen om hun eigen keuzes te maken. Dit kan leiden tot een gebrek aan respect voor autoriteit en ouderen, en een minder sterke betrokkenheid bij de gemeenschap.

Het is belangrijk om te erkennen dat cultuur en maatschappij constant veranderen en evolueren, en dat het gedrag van jongeren daar ook een reflectie van is. Het is aan oudere generaties om jongeren te begeleiden en te ondersteunen, en hen te helpen om een balans te vinden tussen het behoud van traditionele normen en waarden en het omarmen van nieuwe mogelijkheden en vrijheden. Het is ook aan jongeren zelf om verantwoordelijkheid te nemen voor hun gedrag en keuzes, en een positieve bijdrage te leveren aan de samenleving.

CS

De Tweede Kamerleden Henri Bontenbal (CDA), Marieke Koekkoek (Volt), Tjebbe van Oostenbruggen (NSC), Anne-Marijke Podt (D66), Esther Ouwehand (PvdD), Don Ceder (ChristenUnie), Diederik van Dijk (SGP), Michiel van Nispen (SP) en Raoul White (GroenLinks-PvdA) hebben dinsdag in de Tweede Kamer een motie ingediend waarin de regering gevraagd wordt om een groep ongedocumenteerde Surinamers die voor 1975 in Suriname, destijds onderdeel van het Koninkrijk der Nederlanden, als Nederlander zijn geboren, maar nu al jaren ongedocumenteerd in Nederland leven, uit die ongedocumenteerde status te halen. 

“Overwegende dat het na de onafhankelijkheid in 1975 nog 5 jaar mogelijk was om een Nederlands verblijfsrecht aan

te vragen, maar dat deze groep door leeftijd, gezinsomstandigheden, onbekendheid of andere omstandigheden er geen gebruik van heeft kunnen maken en inmiddels wel al tientallen Jaren in Nederland verblijft; Overwegende dat deze groep in zeer grote mate familicleden heeft in Nederland die de Nederlandse nationaliteit hebben, waaronder kinderen en kleinkinderen, en zij mede daardoor sterke banden met Nederland hebben”, aldus de motie.

Het ongedocumenteerd zijn leidt, aldus de indieners van de motie, “tot schrijnende situaties” “waar gemeente en maatschappelijke organisaties mee worden geconfronteerd maar het ontbreekt aan voldoende handelingsperspectief vanwege het feit dat deze mensen ongedocumenteerd zijn”.

De indieners stellen, dat er

al vergaande overeenstemming was over een verblijfsregeling voor ongedocumenteerde Surinamers die voor 1975 zijn geboren en op dit moment tien jaar of meer in Nederland verblijven. Ze Verzoeken de regering daarom om lsnog te besluiten deze regeling te formaliseren en tot uitvoering over te gaan “zodat deze beperkte groep niet langer ongedocumenteerd in Nederland door het leven gaat”.

Imraan zegt in gesprek met Dagblad Suriname, dat hij zijn smartwatch trouw draagt tijdens zijn sportsessies, in de hoop zijn fitnessniveau nauwkeurig te kunnen monitoren. Toch rijzen bij hem twijfels over de noodzaak ervan voor zijn conditie doelen.

Veel mensen gebruiken tegenwoordig deze ‘slimme horloges’ om hun gezondheid en activiteiten bij te houden. Het idee is dat deze apparaten helpen bij het meten en verbeteren van hun algehele gezondheidssituatie. Maar is het dragen van een smartwatch echt essentieel om fitnessdoelen te bereiken?

Hoewel een smartwatch handig kan zijn door functies aan te bieden zoals het bijhouden van stappen, hartslag en slaappatroon, blijft

de effectiviteit ervan voor fitness een punt van discussie. Sommige gebruikers ervaren motivatie om meer te bewegen door real-time feedback, terwijl anderen vinden dat het dragen ervan hen juist afleidt van hun training.

Deskundigen benadrukken dat het succesvol bereiken van fitnessdoelen vooral afhangt van consistente inspanning en een goed doordacht trainingsplan, eerder dan van technologische gadgets. 

Imraan’s twijfels weerspiegelen een bredere vraag: in hoeverre zijn deze apparaten een aanvulling op, of een vervanging van, traditionele fitnessmethoden?

Terwijl smartwatches steeds geavanceerder worden en meer gezondheidsfuncties bieden, blijft het belangrijk om kritisch te blijven kijken naar hun werkelijke meerwaarde voor individuele fitnessdoelen. Voor Imraan en

anderen zoals hij, kan het antwoord op de vraag of een smartwatch noodzakelijk is voor fitness, afhangen van persoonlijke voorkeuren en de specifieke doelen die ze nastreven in hun trainingen.

Suriname heeft een robuust gezondheidszorgstelsel voor haar burgers. Ongeveer 80% van de bevolking heeft een staatsverzekering, terwijl de overige 20% particulier verzekerd is. De eigen bijdrage van de 80% met staatsverzekering is minimaal en wordt volledig door de staat betaald.

In schril contrast hiermee staat het machtigste land ter wereld, de Verenigde Staten, dat geen universele gezondheidsdekking heeft voor al haar burgers. Voor Suriname vormt het handhaven van een dergelijk systeem een aanzienlijke uitdaging, gezien de hoge kosten van geïmporteerde medische benodigdheden en apparatuur, naast andere operationele kosten.

Universal Health Coverage (UHC), zoals gedefinieerd door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), garandeert dat alle mensen

toegang hebben tot gezondheidsdiensten zonder financiële hindernissen, van basiszorg tot specialistische behandelingen. In 2024 genoten 73 van de 195 landen UHC, wat betekent dat ongeveer 69% van de wereldbevolking toegang had tot deze uitgebreide zorg. Opvallend is dat de Verenigde Staten, ondanks hun ontwikkelingsstatus, geen universele gezondheidsdekking bieden aan al hun burgers. Slechts 36,1% van de Amerikanen was in 2022 gedekt door publieke ziektekostenverzekeringen, terwijl particuliere verzekeringen 65,6% van de bevolking dekten, waardoor de VS de hoogste gezondheidszorguitgaven per capita ter wereld hebben.

De geschiedenis van UHC begon met Duitsland, dat in 1883 het eerste sociaal ziektekostenverzekeringssysteem invoerde voor arbeiders, later

uitgebreid naar meer burgers. Internationaal werd UHC versterkt door de Verklaring van Alma-Ata in 1978, waarbij de ambitie werd uitgesproken om tegen het jaar 2000 wereldwijde UHC te bereiken. Het Ottawa Charter for Health Promotion in 1986 herhaalde deze doelstelling, waardoor meer landen werden aangemoedigd om universele gezondheidszorg aan te nemen.

Hoewel UHC vooruitgang heeft geboekt, blijven er wereldwijd uitdagingen bestaan, met verschillen tussen landen in de mate van dekking en toegang tot gezondheidszorgdiensten. Het streven naar UHC blijft een cruciaal doel voor de volksgezondheid om gezondheid gelijkwaardig beschikbaar te maken voor alle mensen, ongeacht hun sociale of economische achtergrond.

In de kwestie van compensatiegelden die door de regering aan de boeren twee maanden geleden zijn beloofd, zegt de Bond Surinaamse Padieproducenten (BSP), dat bij navraag gebleken is dat de registratiestukken van de boeren begin deze week naar het hoofdkantoor van het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij, LVV, in Paramaribo zijn opgestuurd. De verwachting is dat binnenkort de overheid over zal gaan tot compensatie aan de boeren. Hoe die compensatie eruit zal zien weten boeren niet. 

Er doen wel geluiden de ronde dat de compensatie in de vorm van kunstmestverstrekking en gedeeltelijke financiële uitbetaling zal geschieden. De BSP zegt de

ontwikkelingen af te wachten.

Ze wijst erop dat het ministerie van LVV wel spoedig zorg dient te dragen voor garantieprijzen voor padie. Het moet niet zo zijn, dat in de naaste toekomst de overheid rijstboeren steeds moet gaan compenseren omdat opkopers een te lage opkoopprijs bieden. 

Compensatie aan de boer betekent volgens de BSP dat de overheid de opkopers en rijstverwerkers subsidieert. Er is een Productschap Rijst in het leven geroepen, en die moet aan de slag om wetgeving te maken, zoals die betrekking hebbende op garantieprijzen. 

De werkverhoudingen tussen de schoolvervoerders aangesloten bij de Organisatie van Bus- en boothouders in Suriname (OBS) en het ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur (minOWC) is zich aan het normaliseren. OBS-voorzitter Antonius Pokie is zeer content hierover. 

De uitbetaling van de salarissen aan de bus- en boothouders over de maand mei heeft deze maand voor de 15e zonder enige vertraging plaatsgevonden. Aan de uitbetaling van de brandstofcompensatie wordt gewerkt, en naar het zich laat aanzien zal dit uiterlijk volgende week een feit zijn. 

Met de leiding van het minOWC zijn ook goede afspraken gemaakt met betrekking tot de aanvang van de onderhandelingen

om te komen tot nieuwe huurtarieven voor  bussen en boten. De commissie die zijdens het minOWC zich over deze zaak moet gaan buigen is ondertussen ingesteld. Naar verwachting zullen de onderhandelingen volgende week aanvangen. De commissie die namens het ministerie met de OBS rond de tafel gaat zitten wordt voorgezeten door Wonnie Boedhoe.

Vakantievervoer

Een nog openstaande kwestie is de uitbetaling van gelden die betrekking hebben op vakantievervoer. Het betreft hier vervoer van leerkrachten van en naar hun standplaatsen in het binnenland. De gelden over de Kerst- en Paastvakantie hebben de schoolvervoerders nog te goed bij het ministerie.  De OBS hoopt dat

de stukken tijdig worden opgemaakt en doorgeleid naar het ministerie van Financiën. 

OBS-voorzitter Antonius Pokie ziet niet graag dat de scholen in het binnenland veel later starten dan in de rest van het land, enkel en alleen omdat de leerkrachten niet op tijd terug zijn op hun standplaats. Na de afgelopen Paasvakantie zijn de scholen in het binnenland hierdoor bijna twee weken later gestart dan in de stad.

Samenwerking vertroebeld

De werkverhoudingen tussen de schoolvervoerders aangesloten bij de OBS en het ministerie van OWC zijn behoorlijk vertroebeld geraakt na gedane uitspraken van minister Henry Ori op 20 april over de schoolvervoerders. De bewindsman verweet de bus- en boothouders van wanprestaties en chantage gedrag naar het ministerie toe. De OBS heeft daarna op een belegde persconferentie behoorlijk van zich afgebeten en de beschuldigingen van de Onderwijs-minister ontkracht. 

De OBS wees erop dat de bij haar aangesloten bus- en boothouders die zorg dragen voor het schoolvervoer een bedrijfsvoering hebben en dat bij steeds late uitbetaling van salarissen en andere tegoeden zij in grote problemen raken. Zij moeten vaak de aankoop van brandstof voor hun bussen en boten voorschieten om zodoende toch het schooltransport niet te stagneren. Indien er niet gereden of gevaren wordt komt dat niet door onwil of opzet, maar door overmacht. Veelal hebben de schoolvervoerders niet de financiële ruimte om zaken voor te schieten.

De implementatie van de belasting over toegevoegde waarde (BTW) blijft een essentieel onderdeel van het IMF-programma voor Suriname, gericht op het vergroten van inkomsten voor de overheid. De SEOB (Suriname Economic Oversight Board) rapporteert positieve effecten sinds de invoering in 2023, hoewel de inning en handhaving aanzienlijke verbeteringen behoeven. 

In 2023 bleef de realisatie van de begrote SRD 4.4 miljard iets achter, wat aangeeft dat verdere capaciteitsopbouw van de belastingdienst cruciaal is. Technische assistentie van regionale IMF-kantoren speelt hierbij een belangrijke rol, met focus op het aanpakken van belastingontduiking en verbetering van IT-systemen.

De Belastingdienst werkt actief aan verbeteringen, waaronder nieuwe wetsontwerpen

en samenwerkingen met instanties zoals de Gaming Board en het Openbaar Ministerie. 

Online belasting indiening en betaalmogelijkheden worden ontwikkeld om het gemak voor ondernemers te vergroten. Toch blijven uitdagingen bestaan in de readiness van het Belasting Instituut, recente wetswijzigingen en de verwerking van BTW, zoals identificatienummers en terugbetaling processen.

De SEOB dringt aan op verdere capaciteitsopbouw binnen het Belasting Instituut, zelfstandiger maken van het instituut en verbetering van belastingontvangst, met name uit BTW. Deze maatregelen zijn cruciaal voor het verminderen van fiscale tekorten op lange termijn, en zullen blijvende inspanningen vergen na afloop van het IMF-programma.

De termijndeposito (TD) veiling van deze week van de Centrale Bank van Suriname heeft een geldhoeveelheid van SRD 600 miljoen opgebracht. Het geveild bedrag (OMO-volume, Open Markt Operaties) is hiermee volledig toegewezen. 

De deelnemende banken aan de TD-veiling waren in de gelegenheid voor het 1-weeks-, het 1 maands en het 3-maands beleggingsinstrument elk SRD 200 miljoen te bieden. Er is echter voor meer geboden, hetgeen de animo onder de banken weergeeft. Voor de 1-weekse TD’s werd voor SRD 495,6 miljoen geboden, voor de 1-maandse TD’s SRD 213,5 miljoen en voor de 3-maandse TD’s SRD 531,6 miljoen. 

De rente van de 1-weekse TD’s

is deze week met 0,1 procentpunt gedaald naar 9,9 procent. Ook de rente bij het 1-maands TD-instrument is met 0,1 procent gedaald naar 14,8 procent. Anders is het bij de rente van de 3-maandse TD’s. Daar is de rente met 4,9 procentpunt gestegen.