Waarom de Dominantie van Amerika’s Munt Moeilijker Dan Ooit te Overwinnen IsDoor Eswar Prasad, Juli/Augustus 2024
De Amerikaanse dollar is de meest herkenbare, breed geaccepteerde en begeerde valuta ter wereld. Tegelijkertijd wordt hij verguisd omdat de Verenigde Staten dankzij de dollar veel macht hebben in internationale zaken. Washington gebruikt de dollar als wapen tegen rivalen door sancties op te leggen en tegoeden te bevriezen. Zelfs bondgenoten van de VS ergeren zich aan hun afhankelijkheid van de dollar, die hun economieën en financiële systemen blootstelt aan de grillen van het Amerikaanse beleid. Zowel rivalen als bondgenoten willen de dominantie van de dollar
beëindigen, en de VS lijken hier zelfs aan bij te dragen.
Hoewel de Amerikaanse economie niet meer de enige grootmacht is, blijft de dollar oppermachtig. Ondanks toenemende staatsschulden en onvoorspelbare beleidsvorming in Washington, zijn de fundamentele elementen die de dollar sterk maken—de rechtsstaat, een onafhankelijke Federal Reserve en een systeem van checks and balances—de laatste jaren onder druk gezet door populistische politici. Hoewel de Amerikaanse instellingen verzwakt zijn, zijn die in andere delen van de wereld er niet beter aan toe.
Waarom blijft de dollar toch zo dominant? De turbulente economische en geopolitieke omstandigheden zorgen ervoor dat beleggers op zoek gaan naar
veilige investeringen, wat hen vaak weer naar de dollar leidt. De financiële markten in de VS zijn veel groter dan die van andere landen, wat activa in dollars gemakkelijker en goedkoper maakt om te kopen en verkopen. Ondanks de bedreigingen voor de dominantie van de dollar, blijft deze valutarij om verschillende redenen nog steeds overheersen.
Sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog is de dollar de leidende internationale valuta als rekenmiddel, ruilmiddel en waardemeter. Bijna de helft van alle wereldhandel wordt in dollars afgerekend, veel meer dan welke andere valuta ook. De dollar is de belangrijkste facturerings- en betalingsvaluta, en de belangrijkste wereldreservemunt met 59% van de wereldwijde deviezenreserves in dollar-denomineerde activa.
Hoewel de schuldenlast van de Verenigde Staten toeneemt, blijft de dollar een belangrijke mondiale financieringsvaluta. Bedrijven of regeringen in opkomende markten lenen vaak in dollars omdat buitenlandse investeerders het vertrouwen in hun binnenlandse valuta missen. Dit leidt ertoe dat de meeste effecten die door bedrijven buiten hun thuisland worden uitgegeven, in dollars zijn genoteerd.
Deze voorkeuren versterken elkaar. De vraag naar Amerikaanse staatsobligaties door buitenlandse centrale banken helpt de Amerikaanse overheid om goedkoop geld te lenen, wat op zijn beurt andere regeringen, bedrijven en financiële instellingen aanmoedigt om in dollars te lenen. Dit behoudt de kracht van de dollar in internationale handel en reserves.
Hoewel de beurswaakhond de afgelopen jaren de status van de Amerikaanse staatsobligaties heeft verlaagd, zijn er weinig alternatieven. De euro leek bij zijn invoering in 1999 een geduchte concurrent, maar door het gebrek aan politieke wil onder Europese regeringen om hun monetaire unie tot een bredere economische en financiële unie om te vormen, verloor de euro terrein. De Chinese renminbi kende ook een periode van snelle internationalisering, maar verloor aan kracht door economische problemen en strikte kapitaalcontroles van Peking.
Andere valuta, zoals de Australische dollar, de Zweedse kroon en de Indiase roepie, hebben weliswaar gewonnen aan belang, maar blijven toch kleine spelers op het wereldtoneel. Noch de euro, de Britse pond, noch de Japanse yen hebben significante vooruitgang geboekt ten opzichte van de dollar.
Sommige politici en analisten opperen dat goud of cryptocurrencies zoals Bitcoin alternatieven kunnen zijn voor fiatvaluta, maar deze blijven grotendeels speculatief en onstabiel. Ondanks dat sommige centrale banken goud inkopen, zijn de volatiliteit van de waarde en de moeilijkheid om grote hoeveelheden ervan om te zetten niet gunstig voor veilige activa. Bitcoin heeft door zijn hoge volatiliteit en transactiekosten ook geen grip gekregen als hoofdbetaalmiddel.
Digitale versies van officiële valuta’s worden door verschillende landen, waaronder China en India, getest. Echter, de meest populaire stablecoins zijn gedekt door dollars, wat opmerkelijk genoeg de rol van de dollar als betalingsvaluta versterkt.
Ondanks voortdurende geopolitieke en economische onrust blijft de dollar te diep verankerd in de wereldeconomie om vervangen te worden door een andere valuta. De Amerikaanse economie blijft robuuster en dynamischer dan die van bijna elk ander land. Zelfs als China op een dag de economische macht van de VS zou evenaren, mist het de sterke institutionele basis om te concurreren met Washington.
Hoewel de Verenigde Staten hun hand kunnen overspelen, wat zou kunnen leiden tot een daling van de waarde van de dollar, drijven economische en geopolitieke chaos beleggers vaak weer naar de veilige haven van de Amerikaanse financiële markten. Amerikaanse politici zouden de dominantie van de dollar kunnen versterken door verstandig economisch beleid te voeren dat groei en financiële stabiliteit bevordert, en door de onafhankelijkheid van de Federal Reserve te waarborgen.
Uiteindelijk gaat het verhaal van de dollar meer over de zwakke punten van de rest van de wereld dan over de kracht van de Verenigde Staten zelf. Tenzij dat verschil verandert, en onafhankelijk van hoe slecht de VS zijn kaarten speelt, mag men niet verwachten dat de dollar in waarde zal dalen.
