• zaterdag 23 October 2021
  • Het laatste nieuws uit Suriname

De tragiek van een feestelijke prijsuitreiking

Datum: | Bron: de ware tijd | Door: Redactie

Voorlezen

De tragiek van een feestelijke prijsuitreiking

12/10/2021 10:00

Beeld Sirano Zalman  

GEEN FEESTJE - Dinsdag 12 oktober - vandaag - zou schrijfster Astrid H. Roemer bij een feestelijke ceremonie de ‘Prijs der Nederlandse Letteren’ uitgereikt krijgen uit handen van de Belgische koning Filip in Brussel. Maar na haar omstreden loftuiting in augustus aan Desi Bouterse, die veroordeeld is voor zijn aandeel in de Decembermoorden, was dit feestje van de baan op aandringen van de ‘nabestaandenlobby’.

Tekst Astrid H. Roemer

ONDERWEG VROEG IK aan mijn minnaar waarom hij dringend moest vliegen naar Scandinavië. Om de aankoop van twee duikboten af te ronden, zei hij zacht. Duikboten voor het Surinaamse leger om onze kustlijn te bewaken. Moet ik aan denken ineens terwijl ik mijn broer telefonisch feliciteer met zijn verjaardag. Het is zondag 29 augustus 2021. Stralend weer in Paramaribo en voor mij een mogelijkheid om weer eens in familieverband verrukkelijk te eten en bij te praten.

Een ochtenddroom remt mij. Een vrouw in een lang gewaad van zijde, waarin schitterende kleurpatronen, staat voor me. Ik zit op een rechte leunstoel voor een passpiegel eveneens gekleed in een dergelijk gewaad. Dan schuift een dame binnen met een brief in de hand. Slecht nieuws. Een overlijdensbericht voor Astrid. Voor mij?! Het is 29 augustus 2021, de verjaardag van mijn broer en het was 1935 toen op 29 augustus de wereld het tragische nieuws te verwerken kreeg van het verkeersongeval in Zwitserland waarbij Koningin Astrid van België op slag stierf. Haar naam heeft mijn moeder nooit losgelaten.

Er werd verteld dat haar echtgenoot zo kapot was van verdriet dat hij hun kinderen verbood hun moeders naam uit te spreken. Straten, pleinen, boulevards, ziekenhuizen en alles van waarde kreeg van de Belgen de naam van hun Koningin Astrid. En in 1947 besloot mijn moeder haar eersteling Astrid te noemen. Mijn droom met prachtige dames brengt verschillende tijdperken samen. Ik huiver. Hoe wonderlijk zou moeder het hebben gevonden als ik uit handen van de kleinzoon van koningin Astrid van België de Prijs Nederlandse letteren 2021 in het koninklijk paleis te Brussel in ontvangst zou mogen nemen? Moeder is in 2019 overleden. Zij heeft nog breed en diep kunnen meegenieten van de P.C. Hooftprijs die mij in  2017 feestelijk werd uitgereikt.

Ik bereid mij niet meer voor op een mooi feest in een koninklijk paleis. Ik onderga Paramaribo

Recent heeft het bericht mij bereikt. Koning Filip van België zal mij niet ontvangen en er zal geen feestelijke uitreiking van de prijs zijn aan laureaat Astrid H. Roemer. In het openbaar heb ik verkondigd te weigeren mee te gaan met de menigte die D.D. Bouterse, ex-president van mijn geboorteland, moordenaar noemt en hem de verarming van Suriname compleet in de schoenen schuift. SINDS 2019 VERBLIJF IK in Paramaribo waar ik geboren ben. Ik focus op wat verbeterd is sinds de Paramaribodecembermoorden1982. Ik ben immers romanauteur en haal mijn inspiratie vooral ook uit de actuele geschiedenis van Suriname en Nederland. Ik wens niet te verzuipen in het langlopende decembermoordenstrafproces.

Ik bereid mij niet meer voor op een mooi feest in een koninklijk paleis. Ik onderga Paramaribo

IK ZOEN NAAR patronen van groei en ontwikkeling. En die vind ik. De weggelopen slavernijarbeiders en de inheemsen hebben hun dorpen, die eerst vluchtplaatsen waren, diep in het Amazoneregenwoud grotendeels verlaten om hun heil te zoeken en te vinden in de kuststad Paramaribo. Moeiteloos eisen zij op wat hen honderden jaren onthouden is. Achtergehouden stedelingen laten zich niet langer wijsmaken dat het hun historische afkomst is welke hen op achterstand blijft houden. De Nederlandse taal wordt zonder vrees door iedereen gebruikt met leenwoorden uit diverse andere moedertalen. Soms kinkt het belachelijk en buiten Suriname kun je er weinig mee. Maar ik noem dat emancipatie en de verarming die ik eveneens constateer is voor mij een bijproduct van een door militairen geforceerde dekolonisatie.

Mijn minnaar Bill werd reeds bij de eerste staatsgreep begin jaren '80 door de militairen afgezet als ambassadeur voor Suriname te Den Haag. Naar Suriname werd hij gedirigeerd. Zijn gedwongen vertrek heeft ons uit mekaar gedreven. Hij en ik liepen in 1976 na de ondertekening van het duikbotencontract hand in hand door een frisse Scandinavische stad. Wij zwegen. Voor hem en mij was de aankoop van militaire duikboten om onze kustwacht te bewaken een misplaatste grap betreffende een nieuwgevormd leger dat mogelijk een bloedbad zou kunnen aanrichten onder de eigen bevolking. Ooit, zei mijn minnaar wijs: 'Die jongens zijn opgeleid om te doden als het erop aan komt!' Onmogelijk, dacht ik. Aan een tafeltje in de openlucht aten wij een potpourri van rauwe vis en glunderden van genot. En ja, het ergste is gebeurd. Mijn minnaar leeft niet meer. En ik probeer als oudere dame er het beste van te maken in Paramaribo.

Precies 85 jaren na het verschrikkelijke ongeval in Zwitserland werd mij onverwacht een mooie literatuurprijs toegekend. Ik wil deze waardevolle eer opdragen aan mijn recent overleden lieve moeder. Ik bereid mij niet meer voor op een mooi feest in een koninklijk paleis. Ik onderga Paramaribo. Ik beweerde iets over een legerleider en over de stand van zaken in mijn geboortestad. Er brak een mediarel uit. Ik voel hoe krachtig het verleden doorstoot en dat het heden kan worden vastgeschroefd.

Koningin Astrid van België is al 85 jaar dood maar ik voel iets van rouw denkend ook aan het bloedbad van 1982 dichtbij de Surinamerivier. Kaarslicht steek ik aan om deze ongelukkigen te gedenken. En om mij bij mijn moeder te verontschuldigen: geen feestelijke uitreiking voor mij op 12 oktober op het paleis te Brussel bij Koning Filip. Maar de Nederlandse Literatuurprijs 2021 blíjft van mij, opgedragen aan onze moeder Heligonda Louise Cornelia Roemer. En zachtjes zing ik voor mijn lieve broer die een jaartje ouder is geworden: Lang Zal Hij Leven in de gloria!

  Tweet  Gerelateerde artikelenCOLUMN: GebelgdCOLUMN: VerliezersRoemer in redeloos redenerenCOMMENTAAR: Astrid Roemer‘Van Astrid zijn we gewend dat ze zaken recht voor zijn raap zegt’ Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina

Datum: | Bron: de ware tijd | Door: Redactie