• zaterdag 02 July 2022
  • Het laatste nieuws uit Suriname

Afstandsonderwijs, een middel tot onderwijsvernieuwing!

| de ware tijd | Door: Redactie

Afstandsonderwijs, een middel tot onderwijsvernieuwing!

12/02/2022 20:00

Foto: Pixabay  

KAN ER IETS goeds komen uit afstandsonderwijs? Er zijn mensen die er heilig van overtuigd zijn dat afstandsonderwijs niet werkt. Leerlingen en studenten raken gefrustreerd door online lessen die niet lijken te werken. Leerkrachten en docenten zijn ook niet enthousiast over het 'praten' tot een computer screen of via de televisie. Onderwijs is volgens hen veel beter wanneer leerlingen en leerkrachten of studenten en docenten bij elkaar zijn.

Tekst Franklin Jabini

IK kan mij deze minder prettige reacties en ervaringen met afstandsonderwijs begrijpen. Voor velen is het allemaal nieuw. Covid-19 heeft ons gedwongen om andere manieren te zoeken om leerlingen en studenten bezig te houden. In dit artikel wil ik een bijdrage leveren aan dit gesprek, en richt mij nu tot het hoger onderwijs.

Afstandsonderwijs hoeft helemaal geen 'hebi' te zijn. Integendeel! Deze vorm van onderwijs kent mensen die voor hun eigen land en de wereld bijzonder veel hebben betekend. Bijvoorbeeld: aartsbisschop Desmond Tutu, Nelson Mandela en de huidige Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa. Zij hebben allemaal afstandsonderwijs genoten. Nelson Mandela was in de gevangenis toen hij zijn bachelorsgraad behaalde. Internationaal in opmars

AL VÓÓR DE Covid-19-pandemie was afstandsonderwijs in vele landen in opmars. Studenten kozen heel bewust ervoor om een deel van of hun hele opleiding op die manier te doen. Een onderzoek van The Babson Survey Research Group (2016) stelde het volgende vast voor Amerikaanse studenten in 2014: "Meer dan één op de vier studenten (28 procent) volgt nu minstens één cursus via afstandsonderwijs (in totaal 5.828.826)." Iets minder dan de helft van deze studenten (2,85 miljoen) doet de hele opleiding online.

Afstandsonderwijs kan leiden tot vernieuwing van ons onderwijs. Nationaal geaccrediteerde instellingen zoals de Indira Gandhi National Open University (Ignou) in India, Open University of China (OUC) en Allama Iqbal Open University in Pakistan (Aiou), bieden cursussen en vakken aan miljoenen studenten tegelijk. De University of South Africa (Unisa) en Open University of the UK (Ouuk) bedienen honderdduizenden studenten over de hele wereld. Deze instellingen helpen onder meer de nationale en economische ontwikkeling, reageren op de behoefte van de samenleving, verbreden de toegang tot nieuwe groepen studenten en grijpen in om het hoger onderwijs te veranderen op het gebied van kwaliteit en innovatie.

Is de kwaliteit van afstandsonderwijsstudenten minder van die van de reguliere studenten? In 2010 publiceerde het Amerikaanse ministerie van Onderwijs gegevens over leerresultaten van online versus face-to-face-studenten. Uit de analyse bleek dat de online studenten gemiddeld beter presteerden dan degenen die in de klas les volgden (Ives, 2015, Fact 1 section). Vormen van afstandsonderwijs

HOE DEFINIËREN WIJ afstandsonderwijs? Deze eenvoudige vraag wordt verschillend beantwoord door deskundigen. Bij afstandsonderwijs bestaat er een zekere 'afstand' in plaats en tijd tussen de aanbieder van het onderwijs en de ontvanger ervan. Het instituut gebruikt verschillende vormen om de afstand te overbruggen, waaronder gedrukt, audio- dan wel videomateriaal. Het is waardevol om in het kort drie generaties van afstandsonderwijs te bespreken.

Eerste generatie afstandsonderwijs

Formeel afstandsonderwijs begon, zover ik heb kunnen natrekken, mogelijk al rond of voor 1700 in de vorm van correspondentieonderwijs. Er werd primair gebruik gemaakt van gedrukt instructiemateriaal en de traditionele post. De student werkte zelfstandig aan alle essays en opdrachten en stuurde die met de traditionele post op naar het instituut. Deze vorm van onderwijs kreeg verschillende benamingen zoals "thuisstudie" en "zelfstandige studie".

Tweede generatie afstandsonderwijs

Satellietcampus

In een volgende fase speelde de satellietcampus een rol. We zouden kunnen spreken van de tweede generatie in afstandsonderwijs. In dat geval werden de lessen die in klas van een onderwijsinstelling werden verzorgd 'live' uitgezonden via de satelliet. Studenten die op een andere plaats woonden konden deze satellietuitzendingen volgen en hetzelfde doen als de studenten in de klas. Door middel van de aangesloten telecommunicatietoestellen konden de 'satellietstudenten' ook vragen stellen aan de docent. De klas van een onderwijsinstelling werd als het ware verplaatst naar verschillende locaties.

Deze methode van onderwijs stelde kleinere gemeenschappen in de gelegenheid om te profiteren van de kennis en expertise van bekende docenten. Universiteiten maken nog steeds gebruik van satellietuitzendingen ("The New Wave of Branch Campuses"). Een medische faculteit in Zuid-Afrika heeft recentelijk bijvoorbeeld een bepaalde operatie die door een professor werd uitgevoerd, 'live' via satelliet uitgezonden aan studenten van universiteiten in andere Afrikaanse landen. De kosten van deze methode zijn zeer hoog. Bovendien zijn studenten gebonden aan de tijd en de plaats die van tevoren door het instituut zijn vastgesteld om de lessen uit te zenden.

Radio en Televisie uitzending

Om de problemen van kosten, tijd en plaats enigszins op te vangen, is in het vervolg van deze tweede fase van het afstandsonderwijs iets nieuws bedacht. In plaats van satellietuitzendingen is men gebruik gaan maken van de radio en televisie om 'lessen' uit te zenden. De lessen die in de klas waren verzorgd, werden opgenomen en op vaste tijden via radio en tv uitgezonden.

Deze periode van de tweede generatie werd afgesloten met het verspreiden van de radio- en televisielessen door middel van audio- en videotapes. Studenten konden dan op hun eigen tijdstip het materiaal doornemen en werken aan hun taken. Deze opdrachten werden met de traditionele post teruggestuurd naar het instituut. Deze methode betekende een geweldige vooruitgang en wordt nog steeds gevolgd door instellingen, in combinatie met andere methoden.

Derde generatie afstandsonderwijs

In de derde generatie van afstandsonderwijs wordt er gebruik gemaakt van computer- en internetgestuurd onderwijs. Er zijn speciale leeromgevingen ontworpen voor e-learning waaronder de 'open source'-programma's zoals Moodle  en Sakai. De afstand tussen onderwijsgever en -ontvanger is in deze nieuwere methode kleiner geworden. Studenten raken ook betrokken bij nieuwere onderwijstaken. Ze kunnen in een 'klas' gelijktijdig of op verschillende tijdstippen samen werken aan opdrachten, zoals een Wiki- of een discussieforum.

Het contact tussen student en docent is ook veel kleiner geworden vanwege het gebruik van e-mails en VoIP (voice over internet protocol), zoals Skype. Een gratis programma als Skype maakt het mogelijk om videoconferenties dan wel telefoongesprekken te voeren over het internet. Een docent kan gelijktijdig communiceren met een aantal studenten in verschillende landen of op verschillende plaatsen.

Met de Covid-19-pandemie lijkt er een nieuwe generatie van afstandsonderwijs te zijn ontstaan. Deze vorm is nieuw en moet nog verder ontwikkeld worden

SOCIALE NETWERKEN, ZOALS Facebook  en Twitter, worden in het afstandsonderwijs ingezet. Studenten maken soms 'aantekeningen' over hun lessen op deze fora. Een studente in de VS, waar ik onlangs sprak, plaatste direct na mijn presentatie enkele belangrijke uitspraken op Facebook. Haar vrienden en kennissen reageerden gelijk daarop. Er wordt gesteld dat in de 21ste eeuw studenten tussen de 18de en 26ste, die al gebruik maken van sociale netwerken, deze willen gebruiken bij hun onderwijs. Sms en mms werden door sommige afstandsonderwijsinstituten gebruikt voor massacommunicatie. Het groeiende aantal smartphones maakt mobiel leren (m-learning) veel gemakkelijker. YouTube en dergelijke streamingwebsites bieden een scala van hoge kwaliteit videomaterialen aan ter ondersteuning van het onderwijs. Onderwijs op een afstand kan tegenwoordig op verschillende manieren worden aangeboden.

Vierde generatie?

Met de Covid-19-pandemie lijkt er een nieuwe generatie van afstandsonderwijs te zijn ontstaan. Deze vorm is nieuw en moet nog verder ontwikkeld worden. In deze fase wordt gebruik gemaakt van programma's zoals Google Meet, Zoom  en Microsoft Teams. Instellingen lijken terug te gaan naar de tweede generatie (Satelliet Campus), maar nu met gebruikmaking van het internet. Studenten loggen in op hetzelfde moment (synchroon) als hun docenten en luisteren meestal naar een lezing of presentatie van de docent.

  Afstandsonderwijs voor Suriname?

WAARAAN ZOU AFSTANDSONDERWIJS in Suriname momenteel moeten voldoen? Een van de harde feiten waarmee we op dit moment geconfronteerd worden is vaak een slechte internetverbinding. De zogenaamde vierde generatie van afstandsonderwijs, synchroon onderwijs, mag op dit moment geen norm zijn. De internetverbindingen zijn daarvoor vaak te slecht en niet een ieder is in staat om op elk moment online te gaan. Daarnaast laat ons internet het veelvuldig niet toe dat docenten en studenten met zijn allen op hetzelfde moment voor een langere periode online en actief zijn.

Er zou gekeken moeten worden naar een asynchrone methode. Het betekent dat docenten en studenten niet op hetzelfde moment online hoeven te zijn. Instellingen zouden gebruik moeten maken van een leerplatform (LMS) waarbij het mogelijk is voor studenten op een voor hen gunstig moment binnen een afgesproken periode (bijvoorbeeld een week) te werken aan hun taken. Die taken zullen bestaan uit interacties met het lesmateriaal (inclusief presentaties, lezingen, video's et cetera), medestudenten, het leerplatform en de docent. Daarnaast zou er gebruik gemaakt kunnen worden van bestaande 'security' mogelijkheden voor online examens.

Hoge prioriteit

De mogelijkheid van independent studies (correspondentie) moeten met hoge prioriteit serieus overwogen worden. Op die plaatsen waar het onmogelijk is om online te gaan, zouden studenten toch nog kunnen beschikken over hun instructiemateriaal (bijvoorbeeld tekstboek, studiehandleiding, audio-/videomateriaal en beoordelingstaken). Daarnaast zou er gekozen kunnen worden voor speciale 'face-to-face'-instructie en toetsmomenten.

Veel belangrijker dan de modaliteit (e-learn, correspondentie, blended) is de ontwikkeling van goed materiaal voor afstandsonderwijs. Het gaat om materiaal dat zelfstandig, zonder iemand die direct aanwijzing kan geven, gebruikt moet kunnen worden. Dit houdt naast goede inhoud ook eenduidige beoordelingstaken in. Ten slotte moeten docenten, studenten en overig personeel opgeleid en toegerust worden voor succesvol afstandsonderwijs.

Uit het bovenstaande valt op te maken dat afstandsonderwijs niet per se wordt gedreven door de modernste technologie of dat het een kwestie is van permanent over een onlineverbinding moeten beschikken. Het kan ook gaan om een mengvorm van de bovengenoemde generaties van afstandsonderwijs. Het gaat vooral om een goede onderwijsvisie en de passie om een ieder te bereiken met kwalitatief hoogstaand onderwijs!

Prof. dr. Franklin Jabini was langer dan twintig jaar betrokken bij het internationale afstandsonderwijs. In Zuid-Afrika diende hij als hoofd van bachelor-, master- en doctorprogramma's met afstandsstudenten uit tientallen landen en zes continenten. In de VS was hij naast 'founding director' ook mentor van docenten die online lesgaven bij een hoger onderwijsinstelling.

  Tweet  Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina

| de ware tijd | Door: Redactie